İran’da tartışma yaratan konuşma: Zarif, tehdit odaklı politikayı sorguladı

Freenews.tr Özel Haber

Zarif’ten çarpıcı çıkış: “Geçmişe sızlanmak yetmez, tehdit odaklı bakıştan fırsat odaklı bakışa geçmeliyiz”

Freenews.tr – İran’ın eski Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif’in yakın zamanda yaptığı bir konuşmanın videosu sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Zarif, konuşmasında ülkesinin dış politika yaklaşımını sert bir dille eleştirerek, geçmişe yönelik şikayet ve tehdit odaklı bakış açısının terk edilmesi gerektiğini savundu.

Konuşmasında Kasım Süleymani ve Hasan Nasrallah’ın adını anan Zarif, “Sabaha kadar geçmiş hakkında sızlanıp şikayet mi edeyim? Ben sızlansam onlar dirilecek mi? Elimize ne geçecek?” diye sordu. Çin örneğini öne çıkaran eski bakan, Mao Zedong’un Çin’in yüz yıllık aşağılanmasına son vermesinin temelinde “dünyayla müzakere edebileceğim” inancının yattığını belirtti. “Çin, Mao’nun ölümünden sonra değil, 1970-71’lerde kendisinde bu inancı bulduktan sonra ilerledi” diyen Zarif, bugün Çin’de Mao’nun Kültür Devrimi’ndeki sorumluluğuyla değil, ülkeyi ileri taşıyan lider olarak anıldığını hatırlattı.

Zarif, İran’da her şeyin tehdit olarak görülmesinin sosyal meseleleri bile askeri meselelere dönüştürdüğünü ifade etti. Özellikle başörtüsü (hicap) konusunu örnek veren eski bakan, “Başörtüsünü bir siper, bir mevzi gibi görüyoruz. Sosyal bir mesele nasıl askeri bir konuya dönüşüyor? Çünkü biz her şeyi tehdit olarak görüyoruz” dedi.

Bölgesel diplomasiyi de eleştiren Zarif, tehdit odaklı bakışın büyükelçilerin Kudüs Gücü temsilcisi gibi konumlanmasına yol açtığını, fırsat odaklı bakışın ise diplomat ve tüccar profili gerektirdiğini savundu. “Afganistan’daki, Suriye’deki, Irak’taki temsilcilerimiz neden Kudüs Gücü temsilcisi? Çünkü oraları tehdit olarak görüyoruz. Tehdit olarak görmezsek fırsatlar için zemin oluşur” şeklinde konuştu.

Suudi Arabistan ile ilişkiler konusunda da dikkat çekici sözler sarf eden Zarif, “Biz Suudi Arabistan’ı tehdit olarak görürsek, onlar için de tehdit haline geliriz. Bu bakış açıları birbirini besler” dedi. Geçmişe dayalı düşmanlık dilinin sürekli yeniden inşa edildiğini belirten Zarif, Cuma namazlarında Suudi Arabistan aleyhine okunan şiirleri eleştirdi ve JCPOA’yı “tuvalet kağıdı gibi” kullananların yarın aynı metinle karşı karşıya kalabileceğini hatırlattı. “O şiirleri okuyan kişi bilmeliydi ki, yarın Yüce Lider Suudi Arabistan Savunma Bakanı’nın yanında oturmak durumunda kalabilir” ifadelerini kullandı.

Zarif’in bu konuşması, İran içinde ve bölgede pragmatist bir dış politika çağrısı olarak değerlendirilirken, sosyal medyada hem destek hem de eleştiri topladı. Özellikle tehdit odaklı güvenlik yaklaşımının sorgulanması, bölgesel normalleşme tartışmalarının yeniden alevlenmesine neden oldu.