✨ Yazıyı özetle ve sesli okuDil TürkçeEnglishDeutschالعربية

Özet ve ses yapay zekâ tarafından oluşturulur; ses gerçek bir kişiye ait kayıt değildir. Ayrıntılar için yazının tamamını okuyun.

FREENEWS.TR ÖZEL HABERİ: Tahran’ın Küstah Çıkışına Bakü’den Ağır Tokat – Aliyev’in Mesajları Kimi Hedef Alıyordu?

ÖZEL ANALİZ | Freenews.tr

Azerbaycan Ümid Partisi Genel Başkanı İgbal Ağazade’nin kaleme aldığı ve Güney Kafkasya’da artan diplomatik tansiyonu gözler önüne seren çarpıcı açıklama, Bakü-Tahran hattında yaşanan son krizin perde arkasını tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor. Özellikle İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rezayi’nin hadsiz ve aşağılayıcı tavırlarına Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in verdiği sert yanıtlar, bölgedeki dengeleri yeniden şekillendiriyor.

Freenews.tr olarak, Azerbaycan ve Türkiye kamuoyunda günlerdir tartışılan bu stratejik açıklamaların tüm detaylarını ve arka planını derledik.

1. Krizin Fitilini Ateşleyen Ziyaret ve Muhsin Rezayi Kimdir?

29 Eylül 2026 tarihinde Başbakan Yardımcısı Şahin Mustafayev başkanlığındaki Azerbaycan heyeti Tahran’ı ziyaret etti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Petrol Bakanı Muhsin Paknejad ve Enerji Bakanı Abbas Aliabadi ile görüşmeler gerçekleştirildi. Ancak bu ziyarette, İran yönetiminde Devrim Muhafızları Ordusu’nun (SEPAH) gölgesinde kalan ve yetkileri kısıtlı bir figür olan Pezeşkiyan dışındaki tüm temaslar protokol düzeyinde kaldı.

Heyetin görüştüğü isimlerden biri olan Muhsin Rezayi, sadece bir siyasetçi değil; 1994 yılında Buenos Aires’te Yahudi kültür merkezine düzenlenen ve 85 kişinin ölümüyle sonuçlanan kanlı terör saldırısı nedeniyle uluslararası arananlar listesinde yer alan bir terörist ve SEPAH’ın eski başkomutanı.

Rezayi, geçmişten bu yana Azerbaycan’a yönelik skandal açıklamalarıyla tanınıyor:

• 2021: İran’ın Karabağ’a girmesi ve koridorları kontrol etmesi gerektiğini savundu.
• 2023: Azerbaycan-İsrail ilişkilerinin İran’ın nükleer tesislerine saldırı hazırlığı olduğunu iddia etti.
• 2025: Zengezur koridoru üzerinden yapılan ticaret yollarını hedef alarak tehditler savurdu.
• 23 Eylül 2026: ABD ile işbirliği yapan ülkelerin havaalanlarının İran uçuşlarına kapatılacağını ilan etti.

2. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’den Nokta Atışı Yanıtlar

Muhsin Rezayi’nin kapalı kapılar ardında ve basın önünde Azerbaycan’a karşı takındığı küstah tavra, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev gecikmeden ve en üst düzeyde yanıt verdi. Aliyev’in mesajları, Tahran yönetiminin yıllardır sürdürdüğü manipülasyonları tek tek çürüttü:

• Silah Yalanı Çürüdü: Rezayi’nin “1993’te Azerbaycan’a silah verilmesini ben sağladım” iddiasına karşılık Aliyev, “Bütün silahları kendi paramızla satın aldık, kimse bize bedava silah vermedi” diyerek tarihi gerçekleri hatırlattı. (Tarihi kayıtlara göre İran o dönemde silahları dünya piyasasının çok üzerinde bir fiyatla satmış, askeri yardımı ise Rezayi’nin baskısıyla reddetmişti).
• Süper Güç Vurgusu: Rezayi’nin bölge üzerindeki vesayetçi söylemlerine net sınır çizildi: “Dünyanın iki süper gücü vardır: ABD ve Çin; onlarla stratejik anlaşmalar imzaladık. Bize koruyucu gerekmez.”
• Yalnızlık Vurgusu:“Bir milyon mültecimiz olduğunda hiç kimse bize el uzatmadı” sözleriyle Tahran’ın insani yardım riyakarlığı yüzüne vuruldu.
• Provokasyon Kanalları: İran’ın “Seher” televizyonu ve benzeri mecralar aracılığıyla Azerbaycan dilinde gece gündüz yürütülen yıkıcı faaliyetler sert bir dille eleştirildi.
• İki Yüzlü Siyaset: Ermenistan’a ve Karabağ separatçılarına verilen gizli destekler hatırlatılarak Bakü’nün hiçbir zaman ikili oynamadığı vurgulandı.

3. Türkiye Üzerinden Yürütülen Kirli Algı Operasyonu

İgbal Ağazade analizinde çok kritik bir detaya dikkat çekiyor: Cumhurbaşkanı Aliyev’in verdiği bu sert mesajların hiçbiri Türkiye’ye yönelik değildi. Tam aksine, resmi bir görüşmede diplomatik sınırları ve etik kuralları hiçe sayan Tahran yönetimine ve Muhsin Rezayi’ye verilmiş tarihi bir dersti.

Ancak ne yazık ki, hem Türkiye’deki bazı çevreler hem de Azerbaycan’daki sığ siyasi yorumcular, bu durumu derhal Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini hedef almak için kullanmaya çalıştılar. Bu spekülasyonlara en güzel yanıt ise bizzat Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yayımladığı şu mesaj oldu: