“İki devlet tek millet” tartışması: Azerbaycan’ın Netanyahu’yu dinlemesi X’i karıştırdı

BM Genel Kurulu’nda Netanyahu konuşurken Azerbaycan heyetinin salonda kalması Türkiye’de büyük tepki çekti.

freenews.tr/ Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nda İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun 24-25 Eylül 2026 tarihlerinde yaptığı konuşma sırasında Türkiye dahil çok sayıda ülke heyeti protesto amacıyla salonu terk etti. Azerbaycan temsilcisi ise konuşmayı dinlemek üzere yerinde kaldı. Aynı şekilde Birleşik Arap Emirlikleri ve bazı diğer ülkelerin heyetleri de salonu terk etmedi. Bu durum, X platformunda #Azerbaycan etiketiyle yoğun paylaşımlara ve Türkiye’den sert eleştirilere yol açtı.

Netanyahu konuşmasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik ithamlarda bulunmuş, Türkiye’nin Hamas’a ev sahipliği yaptığı ve antisemitik söylemler yaydığı iddialarını dile getirmişti. Türk heyeti bu konuşmayı protesto ederek salondan ayrılırken Azerbaycan’ın kalması, “iki devlet, tek millet” söylemiyle bağdaştırılan kardeşlik ilişkisine dair hayal kırıklığı yarattı.

X’teki paylaşımlarda öne çıkan tepkiler şöyle özetlenebilir:

Kullanıcılar Azerbaycan’ın “can kardeş” olarak nitelenmesine rağmen Netanyahu’yu dinlemesini ihanet olarak nitelendirdi. “Yazıklar olsun, tepkini koymalısın #Azerbaycan” ve “Azerbaycanlı Netanyahu’yu dikkatle dinledi… Kim diyorsa iki devlet tek millet, biz bugün hayal kırıklığı yaşadık, gibi ifadeler sıkça kullanıldı.

Birçok paylaşımda “İsrail’in gölgesi olmuş durumda” ve “Türk milleti İsrail destekçisi olan hiçbir ülkeye güvenip destek vermemeli” denildi. “BM Genel Kurulu’nda Azerbaycan temsilcisinin katil ve soykırımcı Netanyahu’yu dinlemesi… Fıkra bu kadar” şeklinde alaycı ve öfkeli yorumlar da yer aldı.

Bazı kullanıcılar Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i doğrudan hedef alarak “gardaşımız Azerbaycan salondaydı da içimiz fazlasıyla rahat” ironisi yaptı. Filistin’deki duruma ve Netanyahu’nun Erdoğan’a yönelik sözlerine rağmen tepki gösterilmemesi “kabul edilemez” bulundu.

Tepkilerin bir kısmı ise Azerbaycan-İsrail ilişkilerinin pragmatik yönüne işaret etti. Karabağ savaşında İsrail’in Azerbaycan’a silah desteği verdiği, Arap dünyasının ise Ermenistan’ı desteklediği hatırlatılarak “devletler önce çıkarlarını korur” denildi. Bu tür paylaşımlarda Azerbaycan’a düşmanlık yapılmasının aslında Türk düşmanlığı olduğu savundu.

Sözcü gazetesinin “Heyetler birer birer çıktı: Azerbaycan temsilcisi Netanyahu’yu dinledi” başlıklı haberi X’te dolaşıma girdi ve tartışmayı daha da alevlendirdi. Paylaşımların büyük bölümü Türk kullanıcılarından gelirken, bazı Azerbaycanlı hesaplar da hükümetin İsrail politikasını eleştirdi. Tartışma, iki ülke arasındaki stratejik bağların kamuoyu nezdinde nasıl algılandığını bir kez daha gündeme taşıdı.

Hangi Ülkeler Çıktı, hangileri kaldı?

Resmi, tek bir BM listesi yok. Aşağıdaki tablo İsrail tarafının “77 ülke yoktu/terk etti” sayımı ile uluslararası basındaki gözlemlere dayanıyor. Bazı ülkelerde heyetin bir kısmı çıktı, bir kısmı kaldı; bu yüzden kaynaklar yer yer çelişiyor.

Özet: Yaklaşık 70-77 heyet salonu terk etti veya koltukları boştu. ABD, Yunanistan, BAE, Bahreyn, Fas ve Azerbaycan gibi ülkeler salonda kaldı. Türkiye çıktı.

Salonda kalan / konuşmayı dinleyen ülkeler

(görüntü ve haberlerde sık geçenler)

• Azerbaycan
• Birleşik Arap Emirlikleri
• Bahreyn
• Fas (bazı kaynaklarda salonda kaldığı belirtiliyor)
• Yunanistan
• ABD
• Almanya
• Arjantin
• Macaristan
• Sırbistan
• Ukrayna
• Çekya
• Birleşik Krallık (temsilci bıraktığı belirtiliyor)
• Fransa (temsilci bıraktığı belirtiliyor)
• Belçika, Norveç, AB heyeti
• Çin (en az bir diplomat kaldı)
• Avustralya, Avusturya, Kanada, Portekiz, Polonya, Danimarka, Romanya gibi bazı Batı heyetleri

Müslüman ülkeler arasında salonda kaldığı en çok öne çıkanlar: Azerbaycan, BAE, Bahreyn ve Fas.

Salonu terk eden veya koltuğu boş kalan ülkeler

İsrail’in ve haberlerin birleştirdiği geniş liste (tamamı “ayakta protesto ederek çıktı” anlamına gelmiyor; bir kısmı baştan gelmedi):

Türkiye ve bölge Türkiye, Filistin, Suriye, Lübnan, Ürdün, Irak, Mısır, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Umman, Yemen, İran

Diğer Müslüman/Asya ülkeleri Pakistan, Afganistan, Bangladeş, Endonezya, Malezya, Brunei, Maldivler, Türkmenistan, Özbekistan, Kırgızistan

Afrika Cezayir, Tunus, Sudan, Libya, Moritanya, Somali, Komorlar, Güney Afrika, Senegal, Cibuti, Angola, Kongo Cumhuriyeti, Kongo DC, Liberya, Eritre, Çad, Orta Afrika Cumhuriyeti, Madagaskar, Nijer, Botsvana, Uganda, Lesotho, Eswatini, Mozambik, Namibya, Kenya (Kenya için bazı kaynaklar “kaldı” diyor)

Latin Amerika ve Karayipler Brezilya, Şili, Venezuela, Peru, Bolivya, Küba, Nikaragua, Panama, Guyana, Surinam, Belize, Barbados, Bahamalar, Dominika, Saint Lucia, Antigua ve Barbuda
(Kolombiya için kaynaklar çelişkili: bazıları çıktı, bazıları kaldı diyor.)

Avrupa İspanya, İrlanda, Slovenya, Bosna-Hersek, Kuzey Makedonya, San Marino
(İrlanda için de “çıktı / temsilci bıraktı” çelişkisi var.)

Okyanusya Tonga, Tuvalu

Netanyahu konuşmaya başladığında birçok heyet protesto amacıyla salonu terk etti. Türkiye bu grupta yer aldı. Azerbaycan, BAE, Bahreyn ve Yunanistan ise salonda kalarak konuşmayı dinledi. Bu tablo, özellikle Azerbaycan’ın kalması nedeniyle Türkiye’de sosyal medyada büyük tepki doğurdu.