Hileli vatandaşlık dosyasında perde aralanıyor

Değerli Okurlarım!

Dear Readers!

Son zamanlarda hepimiz büyük fon vurgununu konuşuyoruz.

Recently, all of us have been talking about the massive fund embezzlement scandal.

Milyarlarca doların buharlaşmasından, 500 bine yakın yatırımcının mağduriyetinden söz ediyoruz. Bu konunun gündemin en tepesinde yer alması gayet doğal.

We are talking about the evaporation of billions of dollars and the victimization of nearly 500,000 investors. It is only natural that this topic is at the very top of the agenda.

Ancak bu arada başka önemli operasyonlar da yapılıyor. Bunları da konuşmamız lâzım.

However, other important operations are also being carried out in the meantime. We need to talk about these as well.

Bakınız, İstanbul’da yürütülen sahte vatandaşlık soruşturmasının ikinci dalgasında 30 şirkete kayyum atandı. İncelenen 734 yabancıya yönelik gayrimenkul satışının 274’ünün muvazaalı olduğu belirlendi.

Look, in the second wave of the fake citizenship investigation conducted in Istanbul, trustees were appointed to 30 companies. It was determined that 274 out of 734 real estate sales examined involving foreigners were fraudulent.

Aile bireyleriyle birlikte 1.070 kişinin usulsüz yollarla Türk vatandaşlığı edindiği tespit edildi. Bunların vatandaşlıkları iptal edilecek.

It was detected that 1,070 people, along with their family members, acquired Turkish citizenship through irregular ways. Their citizenships will be revoked.

Bu bilgiler, soruşturmanın ne denli önemli olduğunu anlamaya yetiyor öyle değil mi?

This information is enough to understand how important the investigation is, isn’t it?

Burada yalnızca tapuda bedel şişirme veya sahte ekspertiz meselesi yok.

This is not just a matter of inflated prices at the title deed office or fake appraisals.

Kamuoyuna yansıyan bulgular; fiktif para hareketleri ve gerçeğe aykırı değerleme raporları üzerinden işleyen bir vatandaşlık hırsızlığını ortaya koyuyor.

The findings reflected to the public reveal a citizenship theft operating through fictitious money movements and untrue valuation reports.

Peki bu hikâye nerede başladı, neler yaşandı?

So where did this story begin, what happened?

Gelin birlikte hatırlayalım.

Let’s remember together.

BU HİKÂYE NASIL BAŞLADI?

HOW DID THIS STORY BEGIN?

Türkiye, 2017 yılında yatırım yoluyla istisnai vatandaşlık uygulamasını başlattığında taşınmaz alımı için aranan tutar 1 milyon dolardı.

When Turkey launched the exceptional citizenship practice through investment in 2017, the required amount for real estate acquisition was 1 million dollars.

Ancak 2018’de ekonomik şartlar değişti. Döviz ihtiyacı arttı.

However, in 2018, economic conditions changed. The need for foreign currency increased.

Konut stokunun eritilmesi, inşaat sektörünün canlandırılması ve bu sektörün demirden çimentoya, mobilyadan beyaz eşyaya kadar uzanan lokomotif etkisinden yararlanılması hedeflendi.

It was aimed to melt down the housing stock, revitalize the construction sector, and benefit from this sector’s locomotive effect extending from iron to cement, furniture to white goods.

Limit 1 milyon dolardan 250 bin dolara indirildi.

The limit was reduced from 1 million dollars to 250 thousand dollars.

O dönemde kamuoyunda büyük tartışmalar yaşandı: “Türk vatandaşlığı sadece 250 bin dolara mı verilecekti?”

Large discussions took place in the public opinion at that time: “Would Turkish citizenship be given for just 250 thousand dollars?”

Sonrasında bu tutar bir miktar daha artırıldı ve 400 bin dolar olarak belirlendi.

Afterwards, this amount was increased a bit more and determined as 400 thousand dollars.

Bugün taşınmaz yatırımı yoluyla Türk vatandaşlığı kazanabilmek için en az 400 bin dolar karşılığı taşınmaz edinilmesi ve bu taşınmazın tapu kaydına üç yıl satılmama şerhi konulması gerekiyor

Today, in order to acquire Turkish citizenship through real estate investment, it is required to acquire real estate worth at least 400 thousand dollars and place a non-sale annotation for three years on the title deed record of this property.

Uygulamanın kendi içinde bir ekonomik mantığı var elbet.

Of course, the application has an economic logic of its own.

Yabancı yatırımcı ülkeye döviz sağlıyor, inşaat şirketlerinin satışları artıyor, sektöre istihdam ve hareketlilik geliyor.

Foreign investors provide foreign currency to the country, sales of construction companies increase, and employment and mobility come to the sector.

Mesela 2022 yılında yabancılara yapılan konut satışları oldukça başarılı bir seyir izlemiş. TUİK verilerine göre o yıl tam 67 bin 490 konut satılmış. Bu, toplam konut satışlarının %4,5’i demek.

For instance, housing sales made to foreigners in 2022 followed a quite successful course. According to TURKSTAT data, exactly 67,490 houses were sold that year. This means 4.5% of total housing sales.

Elbette bu satışların, ülkeye giren dövizin ve inşaat sektöründeki hareketliliğin ekonomik değeri vardı.

Of course, these sales, the foreign currency entering the country, and the mobility in the construction sector had economic value.

Ancak vatandaşlık, konut satışında pazarlanan bir kampanya avantajı haline gelmemeliydi. Çünkü vatandaşlık, devlet ile birey arasındaki en güçlü hukuki bağdır.

However, citizenship should not have become a campaign advantage marketed in housing sales. Because citizenship is the strongest legal bond between the state and the individual.

Asıl sorun da burada başladı.

And the real problem started right here.

OLAY NEREDE PATLAK VERDİ?

WHERE DID THE INCIDENT BREAK OUT?

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre vergi müfettişleri, gayrimenkul satışından doğan değer artışı kazancını beyan etmeyen mükelleflere yönelik bir çalışma başlattı. Dosyalar Haziran 2024’te İzaha Davet Komisyonuna aktarıldı.

According to information reflected to the public, tax inspectors initiated a study targeting taxpayers who did not declare value-increase gains arising from real estate sales. The files were transferred to the Invitation to Explain Commission in June 2024.

Yani olay ilk anda sahte vatandaşlık operasyonu olarak başlamadı. Ancak vergi müfettişleri, önlerindeki meselenin basit bir beyan eksikliğinden ibaret olmadığını fark etti.

In other words, the incident did not start as a fake citizenship operation at first. However, tax inspectors realized that the issue before them was not just a simple lack of declaration.

Ve incelemeler derinleşti.

And the investigations deepened.

Alış bedeli 300-500 bin lira olan bazı taşınmazların tapuda 5 ila 10 milyon lira, bazı örneklerde ise 15 milyon lira bedelle yabancılara satılmış gibi gösterildiği görüldü.

It was seen that some real estate properties with a purchase price of 300-500 thousand liras were shown as if they were sold to foreigners for 5 to 10 million liras, and in some examples 15 million liras, on the title deed.

Daha sonra taşınmazların hisselere bölündüğü; vatandaşlık için gereken 250 bin veya 400 bin dolarlık sınıra ulaşmak amacıyla aynı kişiye aynı gün farklı taşınmaz hisselerinin satılmış gibi gösterildiği anlaşıldı.

Afterwards, it was understood that the real estate properties were divided into shares; in order to reach the 250 thousand or 400 thousand dollar limit required for citizenship, different real estate shares were shown as sold to the same person on the same day.

Bunun üzerine dosya, yalnızca bir vergi incelemesi olmaktan çıktı; Emniyet ve yargının da devreye girdiği geniş kapsamlı bir soruşturmaya dönüştü.

Upon this, the file ceased to be merely a tax audit; it transformed into a comprehensive investigation involving the police and the judiciary.

İlk dalga operasyonda 687 kişinin usulsüz yollarla vatandaşlık edindiği açıklandı. İkinci dalgada ise soruşturma başka inşaat şirketlerine ve yüzlerce satış işlemine sıçradı.

In the first-wave operation, it was announced that 687 people acquired citizenship through irregular means. In the second wave, the investigation spread to other construction companies and hundreds of sales transactions.

İŞİN BİR DE HAZİNE ZARARI BOYUTU VAR

THERE IS ALSO THE TREASURY DAMAGE DIMENSION OF THE MATTER

Devlet, o dönemde yatırım yoluyla vatandaşlık imkânını getirirken yabancıya ilk konut veya iş yeri satan inşaat şirketleri için de önemli bir KDV istisnası sağlamıştı.

While introducing the opportunity of citizenship through investment at that time, the state had also provided a significant VAT exemption for construction companies selling the first residence or workplace to a foreigner.

Amaç hem gerçek döviz girişini artırmak hem de gayrimenkul satışlarını teşvik etmekti.

The goal was both to increase actual foreign currency inflow and to encourage real estate sales.

Bu uygulama bugün de belirli şartlarla devam ediyor. İnşaat şirketi, bu satışta KDV hesaplamıyor; proje nedeniyle yüklendiği KDV’yi de iade alma imkânı elde ediyor.

This practice continues today under certain conditions. The construction company does not calculate VAT in this sale; it also gets the opportunity to reclaim the VAT it bore due to the project.

Şimdi şu soruların cevaplanması gerekiyor:

Now the following questions need to be answered:

Kayyum atanan inşaat şirketleri, sahte olduğu iddia edilen bu satışları gerçek satışlar gibi göstererek KDV istisnasından yararlandı mı?

Did the construction companies to which trustees were appointed benefit from the VAT exemption by showing these allegedly fake sales as real sales?

Bu işlemler nedeniyle devletten KDV iadesi aldı mı?

Did they receive VAT refunds from the state due to these transactions?

Bu konuda henüz kamuoyuyla paylaşılmış kesin bir tespit yok.

There is no definitive determination shared with the public on this matter yet.

Şayet bu ihtimal doğrulanırsa, mesele yalnızca vatandaşlık sisteminin istismarı olarak kalmaz. Hazine, haksız KDV iadeleri yoluyla zarara uğratılmış; yani hepimizin hakkına girilmiş olur.

If this possibility is confirmed, the issue will not remain merely an abuse of the citizenship system. The treasury will have been harmed through unjust VAT refunds; meaning the rights of all of us will have been violated.

İNŞAAT ŞİRKETLERİ BU RİSKE NEDEN GİRER!

WHY WOULD CONSTRUCTION COMPANIES TAKE THIS RISK!

Döviz ihtiyacının arttığı, finansmana erişimin zorlaştığı dönemlerde hızlı satış, nakit akışı ve yüksek komisyon vaatleri bazı şirketleri bu tür risklere sürüklemiş olabilir.

In periods when the need for foreign currency increased and access to financing became difficult, promises of fast sales, cash flow, and high commissions may have driven some companies into such risks.

Fakat kısa vadeli kazanç uğruna şirketin itibarı, geleceği ve bütün varlığı nasıl böyle riske atılır?

But how can a company’s reputation, future, and entire existence be put at risk like this for the sake of short-term gain?

Akılla, mantıkla izah edilemeyecek bir durum bu.

This is a situation that cannot be explained by reason or logic.

Dahası, bu şirketler böyle muvazaalı işlemlerle dürüst firmalar karşısında haksız rekabet avantajı da kazandı. Hakkıyla yabancı yatırımcı bulan, gerçek dövizi ülkeye getiren ve vergisini ödeyen şirketler de bundan zarar gördü.

Moreover, these companies gained an unfair competitive advantage against honest firms through such simulated transactions. Companies that properly found foreign investors, brought actual foreign currency into the country, and paid their taxes were also harmed by this.

Bütün sektör zan altında kaldı.

The entire sector remained under suspicion.

Bu tür hileli yolların, yabancıların aklına gelmesi mümkün değil.

It is impossible for such fraudulent ways to cross the minds of foreigners.

Bunlar Türkiye’yle gerçek bir bağ kurmadan vatandaşlık edinebileceklerini gördüler ve bunların da âhlakı bozuldu.

They saw that they could acquire citizenship without establishing a real bond with Turkey, and their morality was corrupted too.

Kamu düzeni ve millî güvenlik bakımından ne tür riskler oluştuğu da ayrı mesele!

What kind of risks arose in terms of public order and national security is another matter!

SON SÖZLERİM

MY FINAL WORDS

Türkiye yabancı yatırımı teşvik etsin; buna itirazım yok. Dünyada da yatırım karşılığında oturum veya vatandaşlık imkânı sağlayan bir sürü model var.

Let Turkey encourage foreign investment; I have no objection to this. There are also many models in the world providing residency or citizenship opportunities in exchange for investment.

Ama vatandaşlık, tapuda yazan rakamın ve banka dekontunun tamamlanmasıyla otomatik kazanılan bir şeye dönüşmemeliydi.

But citizenship should not have turned into something automatically gained upon the completion of the figure written on the title deed and the bank receipt.

Bu uygulama sürecekse sistem daha dikkatli çalışmalı.

If this practice is to continue, the system must work more carefully.

Aynı şirket kısa sürede çok sayıda yabancıya satış yapıyor mu?

Is the same company making sales to many foreigners in a short time?

Bedeller bölge rayiçlerinden kopuyor mu?

Are the prices detached from regional market rates?

Ödenen para bir süre sonra alıcıya geri dönüyor mu?

Does the paid money return to the buyer after a while?

İşte devlet buları çok daha erken görebilmeli!

That is precisely what the state should be able to see much earlier!

Tapu, banka, ekspertiz ve vergi idaresi ayrı ayrı değil, birlikte bakmalı.

The title deed, bank, appraisal, and tax office should look together, not separately.

Soruşturma sürüyor; elbette masumiyet karinesine saygılıyız. Fakat kamuoyuna yansıyan bulguların ciddiyeti ortada.

The investigation is ongoing; of course we respect the presumption of innocence. However, the seriousness of the findings reflected to the public is obvious.

Bu dosyanın mağduru yalnızca dürüst şirketler ve gerçek yatırımcılar değil. Mağdur, 86 milyon vatandaşımız ve devletin bizatihi kendisidir.

The victim of this file is not only honest companies and real investors. The victim is our 86 million citizens and the state itself.

Dilerim soruşturma sonunda sorumlular ortaya çıkarılır ve Türk vatandaşlığı bir daha kimsenin kısa yoldan kazanç kapısı hâline gelmez.

I hope that at the end of the investigation, those responsible will be exposed, and Turkish citizenship will no longer become a shortcut source of gain for anyone.

İsmail Vefa AK / Haber7
X: @Ismail_Vefa_AK